Esther Gerritsen – Superduif – De Geus
Bonnie zit in het laatste jaar van de basisschool. Elke ochtend staat ze op met de vreselijke gedachte dat ze graag dood wil. Haar ouders zijn liefdevol maar ze begrijpen niet goed wat er omgaat in Bonnie’s hoofd. Bonnie’s enige vriend is Manuel, met wie ze een vreemde, bijna hardhandige band heeft. Alles verandert wanneer Ine uit Amsterdam in de klas komt. Zij vindt Bonnie leuk en de twee worden vrienden, ook al begrijpt ook Ine Bonnie niet helemaal. Bonnie wil verandering, een doorbreking van het saaie patroon waar haar ouders blijkbaar niet onder lijden. Tegelijkertijd kan ze niet goed tegen radicale koerswissels. Op een dag zweeft ze over het tuinhekje en nog later blijkt ze zich te kunnen transformeren tot een duif. Tijdens die korte periodes van transformatie redt Bonnie mensen in nood.
Gerritsen schreef in haar eerdere romans en in toneelstukken over menselijke gekte. Nu beschrijft ze de psychose vanuit het hoofd van een puber. Ze doet dit op een overtuigende manier die soms beklemmend en angstaanjagend is, dan weer teder en met humor. Bonnie praat als een jonge tiener en dus schrijft Gerritsen korte, eenvoudige zinnen die niet meteen opvallen qua stijl. Het resultaat is toonvast. De details over Bonnie’s leefwereld zijn karig maar goed gekozen ; de plot stevent af op een dramatische, pijnlijke ontknoping. Niet zo sterk als ‘De kleine miezerige god’ is dit toch een knappe roman over een meisje dat anders is dan de anderen, iets wat haar ouders liever binnenskamers houden. Dit boek haalde de shortlist van de Libris Literatuurprijs. (KM)
Yolanda Entius – Het kabinet van de familie Staal – Cossee
Yolanda Entius is een actrice die in 2006 de Selexyz Debuutprijs won (‘Rakelings’) en die met het ‘Kabinet van de familie Staal’ haar vierde roman uitbrengt. Mees, Do en Ilse zijn de dochters van Kobe en Muis, een koppel dat hoge financiële verwachtingen heeft die ze in hun jonge jaren niet kunnen waarmaken. Kobe voert psychische terreur op het thuisfront, waar iedereen schudt en beeft voor de man. Zijn geweld is niet fysiek maar zijn machtsspel is wel zenuwslopend, gekmakend. Mees, die getuigt over haar leven als kind in dit boek, vertelt dat ze thuis nauwelijks durfde adem te halen. Entius’ roman zit vol treffende details over het leven van de beschadigde zussen. Dat het boek toch niet al te zwaar is, is te danken aan Entius’ gevoel voor humor. (KM)
Thomas Van Aalten – De schuldigen – Nieuw Amsterdam Uitgevers
‘Altijd was een van ons boos en jaloers,’vertelt Orson Löwestein, zoon van een topbankier en een aan luxe verslaafde moeder. In deze korte roman slaagt Van Aalten erin om een lange geschiedenis te vertellen die teruggaat tot de vroege jaren 1980 en eindigt in het heden. De ontsporing van de Löwesteins: zo zou je ‘De schuldigen’ kunnen omschrijven. Alleen doet dat tekort aan dit on-Nederlandse, filmische boek dat schatplichtig is aan het werk van auteur J.G. Ballard maar ook aan de films van David Lynch en David Cronenberg. Van Aalten, die crossmediale journalistiek doceert, is gefascineerd door onze relatie met machines, nieuwe media, cyberterrorisme. Hij reconstrueert de levens van zijn personages aan de hand van hun sms-verkeer, gps-gegevens en Twitterupdates. Toch is dit geen ontoegankelijke, versnipperde roman en is er wel degelijk sprake van een plot. Het meest tot de verbeelding sprekende personage is dat van de moeder. We vinden haar op cruiseschepen, bij plastische chirurgen op Dubai en in detoxklinieken. ‘De schuldigen’ is fascinerend, stemt tot nadenken. (KM)
Siri Hustvedt - De zomer zonder mannen – De Bezige Bij
Mia Fredricksen krijgt na dertig jaar huwelijk te horen dat haar man ‘een pauze’ wil inlassen. Hij heeft een affaire met een veel jongere collega, een bevallige Française waarvan Mia de naam niet over de lippen krijgt. Mia belandt voor even in de psychiatrie en verkast dan naar haar geboortestadje in Minnesota, waar haar moeder woont. Ze maakt kennis met de kranige vriendinnen van haar moeder, geeft poëzieworkshops aan venijnige dertienjarigen en krijgt mysterieuze dreigberichten. ‘De zomer zonder mannen’ zou je bijna een komedie kunnen noemen, maar dan wel één op maat van Hustvedt. Opnieuw weet de schrijfster van ‘Het verdriet van een Amerikaan’ emotie en intellectuele prikkeling prachtig met elkaar te verzoenen. Hier en daar lonkt deze roman over boekenclubs en arts & crafts naar de chicklit. (KM)
